مهدى سليمانى آشتيانى / محمد حسين درايتى
123
مجموعه رسائل در شرح احاديثى از كافى (فارسى)
در فوت او مشهد تعطيل شد و پيكر پاكش با حضور هزاران تن از علما ، طلاب و مردم ، تشييع شد . و در دارالسعادهء آستان ملك پاسبان رضوى عليه السلام و پايين پاى مبارك ، شرف دفن يافت . در قم ، تهران و مشهد براى او مجالس متعددى برقرار شد . درباره تاريخ فوتش گفتهاند : سر برآورد آندم با گريه گفت * بر در دربار طوس ، او شد مقيم ( 1365 ) « 1 » رسالهء حاضر برخى از دانشمندان و علما ، در مقام شرح اين حديث و حل شبههاى كه در ظاهر آن به نظر مىرسد ، برآمدهاند . آشتيانى ابتدا چند مورد از آراء و نظرات آنها را نقل و نقد مىكند . فخر رازى ، سيد مرتضى و ملا احمد نراقى ، از كسانى هستند كه مؤلف نظرات آنها را بدون ذكر نام آورده و رد كرده است . ايشان بعد از اين مطالب ، خود براى رفع غبار از ظاهر روايت ، از اسباب صدور حديث استفاده مىكند و قضيهاى را كه باعث صدور اين فقره شده است ، نقل مىنمايد . با استفاده از اين سبب صدور ، ضمير موجود در « عمله » به مؤمن برنمىگردد ، تا مشكل و شبههاى پيش آيد . اين رساله به درخواست دانشمند فقيد ، مرحوم احمد گلچين معانى ، تحرير شده و به خط آية اللَّه آشتيانى ، در مجموعهء ارزشمند گلزار معانى به چاپ رسيده است . « 2 » تنها نسخهء موجود از اين اثر ، همين تصوير است . مهدى سليمانى آشتيانى
--> ( 1 ) . اختران فروزان ، ص 174 . ( 2 ) . گلزار معانى ، ص 17 - 20 .